اضطراب چیست؟ اضطراب به چه معناست؟

اختلال اضطرابی یکی از شایع ترین اختلالات روانی است که میلیون ها نفر در سراسر جهان از آن رنج می برند. بر اساس مطالعات جهانی، یک چهارم افراد در طول زندگی خود حداقل یک اختلال اضطرابی را تجربه می کنند. اضطراب به طور طبیعی به عنوان یک پاسخ به تهدیدات یا استرس های روزمره در بدن افراد ایجاد می شود، اما زمانی که این اضطراب بیش از حد و غیرقابل کنترل می شود، می تواند به اختلال اضطرابی تبدیل شود. این اختلال می تواند به شکلی مزمن و در برخی موارد، فلج کننده، زندگی فرد را تحت تأثیر قرار دهد. بیماری اضطرابی، جدا از ناتوانی های فردی، منجر به هزینه های اجتماعی، خانوادگی و اقتصادی قابل توجهی می شوند در همین راستا، مراجعه به یک روانپزشک خوب مانند دکتر هادی دلپسند، بهترین روانپزشک شهریار و اندیشه، می تواند نقش مؤثری در تشخیص و درمان اختلالات اضطرابی ایفا کند. در این مقاله، به طور جامع به تعریف اختلال اضطرابی و انواع آن خواهیم پرداخت.

اختلال اضطرابی چیست؟

اختلال اضطرابی به وضعیت هایی گفته می شود که در آن فرد به طور مداوم و شدید احساس نگرانی، ترس یا دلهره دارد که ممکن است در پاسخ به تهدیدات واقعی یا فرضی ایجاد شود. اضطراب می تواند به صورت جسمی، عاطفی و روانی تجربه شود و در مواقعی که به حالت مزمن تبدیل شود، می تواند بر توانایی فرد در انجام فعالیت های روزمره و عملکرد اجتماعی، شغلی یا خانوادگی او تأثیر منفی بگذارد.

در اختلالات اضطرابی، فرد به طور مداوم در حالت ترس، نگرانی یا استرس قرار دارد، حتی زمانی که هیچ تهدید خاصی وجود ندارد. این نگرانی ها و افکار منفی می توانند بسیار طاقت فرسا و مشکل ساز باشند و ممکن است فرد را از انجام کارهای روزمره بازدارند.

علائم کلی اختلالات اضطرابی

اختلال اضطرابی می تواند با علائم جسمی، روانی و عاطفی مختلفی ظاهر شود که تأثیرات قابل توجهی بر زندگی فرد می گذارد. این علائم می توانند در هر فرد متفاوت باشند، اما برخی علائم مشترک در بیشتر افراد مبتلا به اضطراب وجود دارند. در اینجا به مهم ترین علائم اختلال اضطرابی و توضیحات مربوط به هر یک پرداخته می شود.

علائم جسمی اضطراب (Physical Symptoms of Anxiety)

اختلال اضطرابی می تواند با علائم جسمی متعددی همراه باشد. این علائم می توانند بسیار آزاردهنده باشند و باعث شوند فرد احساس کند که از نظر جسمی بیمار است، در حالی که علت آن اضطراب است.

علائم جسمی شایع عبارتند از:

• تپش قلب (Palpitations): احساس ضربان قلب سریع یا نامنظم.
• تنگی نفس (Shortness of Breath): احساس دشواری در تنفس یا احساس خفگی.
• تعریق زیاد (Excessive Sweating): عرق کردن بیشتر از حد معمول.
• لرزش (Trembling or Shaking): لرزش دست ها یا بدن.
• حالت تهوع یا درد شکم (Nausea or Stomach Pain): احساس ناخوشایند در معده و گاهی دل درد.
• سرگیجه یا احساس سبکی سر (Dizziness or Lightheadedness): احساس عدم تعادل یا سرگیجه.

توضیح:

این علائم جسمی اغلب نتیجه فعالیت سیستم عصبی خودکار (سیستم سمپاتیک) در پاسخ به استرس و اضطراب هستند. در بسیاری از موارد، این علائم ممکن است به طور مکرر در هنگام وقوع حملات اضطرابی بروز کنند.

علائم روانی و عاطفی اضطراب

1.نگرانی مداوم (Excessive Worry)

یکی از مهم ترین علائم اختلال اضطرابی نگرانی مداوم و غیرقابل کنترل است. افراد مبتلا به اضطراب به طور دائمی در حال نگرانی در مورد مسائل مختلف، حتی زمانی که دلیل موجهی برای این نگرانی ها وجود ندارد، هستند. این نگرانی ها ممکن است در مورد مسائل روزمره مانند کار، روابط یا سلامت فرد باشند. نگرانی های مداوم می توانند فرد را از انجام فعالیت های روزمره باز دارند و زندگی اجتماعی و شغلی او را مختل کنند.

توضیح:

این نگرانی ها معمولاً غیرقابل کنترل هستند و فرد احساس می کند که قادر به توقف آن ها نیست. این نگرانی ها به حدی می رسند که فرد درگیر آن ها می شود و تمرکز خود را از مسائل دیگر مانند کار یا فعالیت های اجتماعی از دست می دهد.

2. دلهره و ترس شدید (Intense Fear and Anxiety)

افراد مبتلا به اضطراب معمولاً احساس ترس یا اضطراب شدیدی دارند که ممکن است به طور غیرمنتظره یا در موقعیت های بی خطر بروز کند. این احساسات می توانند به گونه ای شدید باشند که فرد احساس کند نمی تواند آن ها را کنترل کند یا از آن ها فرار کند.

توضیح:

اضطراب می تواند به شکل های مختلفی خود را نشان دهد، از جمله ترس از وقوع اتفاقات منفی یا ترس از قضاوت دیگران. این ترس ها ممکن است به صورت حملات پانیک (حملات اضطرابی شدید) ظاهر شوند که در آن فرد احساس می کند که در حال از دست دادن کنترل است.

3. مشکل در تمرکز و عدم توانایی در متمرکز شدن (Difficulty Concentrating)

یکی از علائم بارز اختلال اضطرابی مشکل در تمرکز و عدم توانایی در حفظ توجه به کارها است. این مشکل به دلیل افکار مداوم و نگرانی ها به وجود می آید که به فرد اجازه نمی دهند بر روی وظایف و فعالیت های روزمره خود متمرکز شود.

توضیح:

افراد مبتلا به اضطراب ممکن است به راحتی از تمرکز بر روی کارهای روزانه خود باز بمانند. این مشکل در تمرکز می تواند در محل کار، مدرسه یا حتی در فعالیت های روزمره تأثیر منفی بگذارد.

4. اختلالات خواب (Sleep Disturbances)

افراد مبتلا به اضطراب ممکن است مشکلاتی در خوابیدن یا حفظ خواب داشته باشند. بی خوابی یا بیدار شدن در شب به طور مکرر از جمله علائم شایع اضطراب است.

توضیح:

این مشکل به دلیل نگرانی های مداوم و احساس استرس در طول شب به وجود می آید. افراد مبتلا به اضطراب ممکن است احساس کنند که ذهنشان مدام در حال چرخش است و نمی توانند آرامش پیدا کنند تا به خواب روند.

5. حساسیت به موقعیت های اجتماعی (Social Sensitivity)

افراد مبتلا به اضطراب اجتماعی به شدت نگران قضاوت یا انتقاد از سوی دیگران هستند. این اضطراب ممکن است به طور خاص در موقعیت های اجتماعی مانند ملاقات با افراد جدید یا حضور در جمع های بزرگ بروز کند.

توضیح:

افراد مبتلا به اضطراب اجتماعی ممکن است از موقعیت های اجتماعی اجتناب کنند یا در آن ها احساس ناراحتی شدیدی داشته باشند. آن ها ممکن است ترس از تحقیر یا انتقاد داشته باشند و به همین دلیل از برقراری ارتباط با دیگران خودداری کنند.

6. احساس بی قراری و تحریک پذیری (Restlessness and Irritability)

افراد مبتلا به اضطراب معمولاً احساس بی قراری یا ناراحتی دائمی دارند. آن ها ممکن است به راحتی تحریک شوند و واکنش های شدیدی به موقعیت های غیر ضروری نشان دهند.

توضیح:

این احساس بی قراری می تواند به صورت فیزیکی یا روانی ظاهر شود. فرد ممکن است احساس کند که همیشه باید در حال حرکت یا فعالیت باشد، یا ممکن است در موقعیت های خاص احساس عصبانیت یا ناراحتی کند.

7. احساس گناه یا کمبود ارزش (Feelings of Guilt or Worthlessness)

افراد مبتلا به اضطراب ممکن است احساس گناه یا عدم ارزش داشته باشند. این احساسات ممکن است ناشی از نگرانی ها در مورد عملکرد فرد یا نگرانی های مرتبط با موقعیت های اجتماعی باشند.

توضیح:

این افراد ممکن است به طور مداوم خود را سرزنش کنند و احساس کنند که نمی توانند به استانداردهای خود یا دیگران برسند. این احساس گناه می تواند در ایجاد اضطراب و افسردگی تأثیرگذار باشد.

اگر شما یا یکی از اطرافیان تان با علائم مشابه روبه رو هستید، پیشنهاد می شود با یکی بهترین متخصص اعصاب و روان یا روانپزشک مشاوره داشته باشید، چراکه تشخیص زودهنگام نقش کلیدی در درمان موفق دارد.

انواع اختلال اضطرابی

در راهنمای تشخیصی و آماری اختلالات روانی (DSM-5) اختلالات اضطرابی به پنج زیرگروه عمده تقسیم می شوند، که هر کدام ویژگی ها و علائم خاص خود را دارند. در اینجا به مهم ترین انواع اختلال اضطرابی اشاره می کنیم:

• اختلال پانیک (Panic Disorder)
• آگورافوبیا (Agoraphobia)
• فوبیای اختصاصی (Specific Phobia)
• اختلال اضطراب اجتماعی (Social Anxiety Disorder)
• اختلال اضطراب فراگیر (Generalized Anxiety Disorder – GAD)

هر کدام از این اختلالات علائم، سیر بالینی و درمان های خاص خود را دارند. در ادامه به تفصیل هرکدام می پردازیم.

اختلال پانیک

تعریف:

پانیک به معنای حمله ی ناگهانی، شدید و گذرا از اضطراب شدید است که بدون هشدار قبلی بروز می کند. همراه با علائم جسمی شدید و ترس از مرگ یا از دست دادن کنترل. افراد مبتلا به اختلال پانیک به طور ناگهانی دچار حملات پانیک یا ترس شدید می شوند. این حملات ممکن است به همراه علائمی مانند تپش قلب، تنگی نفس، تعریق و احساس خفقان باشند. حملات پانیک می توانند به صورت غیرمنتظره و بدون هیچ دلیل مشخصی بروز کنند و باعث ترس از حملات بعدی شوند.

علائم اصلی حمله پانیک (حداقل ۴ مورد از موارد زیر):

• تپش قلب یا افزایش ضربان
• تعریق
• لرزش یا رعشه
• احساس تنگی نفس یا خفگی
• درد یا ناراحتی در قفسه سینه
• تهوع یا ناراحتی شکمی
• سرگیجه یا احساس غش
• دی پرشونالیزیشن یا دی ره آلیزیشن
• ترس از دیوانه شدن یا از دست دادن کنترل
• ترس از مرگ
• احساس گرما یا سرما
• بی حسی یا سوزن سوزن شدن

تشخیص:

در DSM-5 برای تشخیص اختلال پانیک، وقوع حملات پانیک غیرمنتظره مکرر و نگرانی مداوم (حداقل ۱ ماه) در مورد حمله های بعدی یا پیامدهای آن ضروری است.

همبودی ها:

• آگورافوبیا
• افسردگی
• مصرف مواد

آگورافوبیا

تعریف:

ترس یا اجتناب از موقعیت هایی که در آن فرار دشوار باشد یا در صورت بروز حمله پانیک کمک گرفتن ممکن نباشد.

موقعیت های شایع محرک:

• وسایل نقلیه عمومی
• فضاهای باز یا بسته
• فروشگاه ها و مراکز خرید
• ایستادن در صف یا حضور در جمعیت

ویژگی کلیدی:

اجتناب از موقعیت های تحریک کننده، یا تحمل آن ها با اضطراب شدید یا نیاز به همراه

فوبیای اختصاصی

تعریف:

ترس شدید، غیرمنطقی و پایدار از شیء، موقعیت یا حیوان خاص که منجر به اجتناب می شود و حداقل ۶ ماه طول کشیده باشد.

انواع فوبیا:

• حیوانات (سگ، مار)
• محیط طبیعی (طوفان، بلندی)
• خون، تزریق و جراحت
• موقعیتی (پرواز، آسانسور)
• سایر: خفگی، صداهای خاص

اضطراب اجتماعی (Social Anxiety Disorder)

تعریف:

ترس یا اضطراب شدید از موقعیت های اجتماعی که فرد در معرض قضاوت دیگران باشد. این اختلال باعث می شود فرد از موقعیت های اجتماعی ترس داشته باشد و نگران قضاوت منفی دیگران باشد. اضطراب اجتماعی می تواند به حدی شدید باشد که فرد از حضور در موقعیت های اجتماعی اجتناب کند. این اختلال معمولاً با ترس از تحقیر، تمسخر یا انتقاد در جمع های اجتماعی همراه است. اضطراب اجتماعی در نوجوانان شایع می باشد.

علائم:

• ترس از مسخره شدن یا شرمندگی
• اجتناب از صحبت در جمع، ارائه، خوردن در حضور دیگران
• علائم جسمی: تعریق، لرزش، تپش قلب

نوع Performance only:

محدود به موقعیت هایی مانند سخنرانی یا اجرای عمومی است.

اضطراب فراگیر (GAD)

تعریف:

نگرانی و اضطراب بیش ازحد نسبت به مسائل مختلف زندگی روزمره (کار، تحصیل، سلامت، خانواده) که در اکثر روزها برای حداقل ۶ ماه ادامه دارد. در این نوع اضطراب، فرد به طور مداوم و غیرقابل کنترل نگرانی دارد، حتی زمانی که هیچ دلیل منطقی برای نگرانی وجود ندارد. شاید بتوان آنرا اضطراب بی دلیل نامید. افراد مبتلا به GAD اغلب نگرانی هایی در مورد مسائل روزمره مانند کار، روابط یا سلامتی دارند که آن ها را از انجام کارهای عادی و مؤثر باز می دارد.

علائم همراه (حداقل ۳ مورد):

• بی قراری
• خستگی پذیری
• دشواری تمرکز
• تحریک پذیری
• تنش عضلانی
• اختلال خواب

تشخیص افتراقی

تشخیص افتراقی اختلالات اضطرابی از دیگر اختلالات روان پزشکی یا طبی اهمیت زیادی دارد:

• افسردگی: همپوشانی فراوان با اضطراب، به ویژه در پانیک
• OCD: وسواس های اضطرابی با GAD ممکن است اشتباه شوند
• PTSD: پاسخ به تروما با اضطراب قابل تفکیک است

اختلالات تیروئیدی، فئوکروموسیتوما، آریتمی، COPD، آسم: با حملات پانیک اشتباه می شوند.

دلایل اختلال اضطرابی

دلایل دقیق اختلال اضطرابی هنوز به طور کامل مشخص نشده است، اما تحقیقات نشان می دهند که ترکیبی از عوامل ژنتیکی، زیستی، روان شناختی و محیطی ممکن است در بروز این اختلال نقش داشته باشند. برخی از عوامل احتمالی عبارتند از:

دلایل بیولوژیک اضطراب

1. مشکلات شیمیایی مغز (نوروترنسمیترها)
   شیمی مغز و انتقال دهنده های عصبی (نوروترنسمیترها) نقش بسیار مهمی در ایجاد اضطراب دارند. برخی از مشکلات شیمیایی مغز، به ویژه کمبود یا عدم تعادل در برخی نوروترنسمیترها، می تواند باعث اضطراب شود. مهم ترین نوروترنسمیترها که در اضطراب نقش دارند عبارتند از:
   • سروتونین: کمبود سروتونین می تواند باعث افسردگی، اضطراب و سایر اختلالات روانی شود. سروتونین مسئول تنظیم خلق و خو و استرس است.
   • نوراپی نفرین: این ماده شیمیایی مسئول پاسخ بدن به استرس است. سطح بالا یا پایین نوراپی نفرین می تواند موجب اضطراب شود.
   • گابا (GABA): گابا یک نوروترنسمیتر مهاری است که به کاهش فعالیت عصبی و ایجاد آرامش کمک می کند. کمبود گابا می تواند موجب اضطراب و تنش های غیرقابل کنترل شود.
2. وراثت و ژنتیک
   اختلالات اضطرابی به میزان زیادی ارثی هستند. افرادی که در خانواده شان سابقه اضطراب یا سایر اختلالات روانی وجود دارد، بیشتر در معرض ابتلا به اختلالات اضطرابی قرار دارند. تحقیقات نشان داده اند که عوامل ژنتیکی می توانند به شکل چشمگیری بر احتمال ابتلا به اضطراب تأثیر بگذارند.
3. ساختار مغز
   برخی تحقیقات نشان داده اند که ساختار مغز افراد مبتلا به اضطراب ممکن است با افرادی که اضطراب ندارند، متفاوت باشد. به ویژه، فعالیت در قسمت هایی از مغز که مسئول پردازش استرس و ترس هستند (مانند آمیگدالا) در افراد مبتلا به اضطراب ممکن است بیش از حد باشد. اضطراب عصبی را می توان به این قسمت نسبت داد.

دلایل روان شناختی اضطراب

1. الگوهای تفکر منفی
   افراد مبتلا به اضطراب معمولاً الگوهای تفکر منفی و مفرط دارند. آن ها به طور مداوم نگران آینده هستند و ممکن است در هر موقعیت خطر را بزرگ نمایی کنند. این نگرانی های مداوم می توانند به ایجاد اضطراب منجر شوند. این تفکر منفی به افراد اجازه نمی دهد که به صورت منطقی به مسائل نگاه کنند و اغلب دچار نگرانی های بی پایه می شوند.
2. اعتماد به نفس پایین
   افرادی که از نظر روانی آسیب پذیرتر هستند یا دارای اعتماد به نفس پایین هستند، بیشتر به اضطراب دچار می شوند. این افراد ممکن است احساس کنند که نمی توانند با مشکلات و چالش های زندگی کنار بیایند و این احساس بی اعتمادی به خود باعث ایجاد اضطراب می شود.
3. عدم مهارت های مقابله ای موثر
   برخی افراد به دلیل عدم یادگیری مهارت های مقابله ای مؤثر، در مواجهه با استرس و مشکلات زندگی دچار اضطراب می شوند. عدم توانایی در مدیریت استرس و چالش ها می تواند به ایجاد اضطراب مزمن منجر شود.

دلایل محیطی اضطراب

1. رویدادهای استرس زا و آسیب های روانی
   تجربه حوادث استرس زا مانند از دست دادن شغل، طلاق، مرگ یکی از عزیزان، یا حوادث ناگوار دیگر می تواند باعث بروز اضطراب شود. این رویدادها ممکن است باعث ایجاد اضطراب موقت شوند و در برخی افراد ممکن است به اختلال اضطرابی مزمن تبدیل شوند. افرادی که در معرض حوادث آسیب زا قرار می گیرند، ممکن است اضطراب و استرس های زیادی را تجربه کنند که در نهایت به اختلالات اضطرابی منجر می شود.
2. آسیب های روانی در دوران کودکی
   تجربه آسیب های روانی مانند سوء استفاده های جسمی یا عاطفی در دوران کودکی می تواند تأثیر عمیقی بر رشد روانی کودک داشته باشد و فرد را مستعد ابتلا به اختلال اضطرابی در بزرگسالی کند. کودکانی که در معرض محیط های پر استرس قرار می گیرند، بیشتر احتمال دارد که به اختلالات اضطرابی مبتلا شوند.
3. محیط زندگی پر استرس
   افرادی که در محیط های زندگی پر استرس، نظیر خانواده های مشکل دار یا محیط های شغلی پراسترس، زندگی می کنند، بیشتر در معرض اضطراب قرار دارند. تنش های خانوادگی، مشکلات مالی، فشارهای شغلی و سایر مسائل زندگی روزمره می توانند زمینه ساز اضطراب باشند.

دلایل اجتماعی و فرهنگی اضطراب

1. انتظارات اجتماعی و فشارهای فرهنگی
   انتظارات اجتماعی و فشارهای فرهنگی می توانند در بروز اضطراب نقش مهمی داشته باشند. افرادی که احساس می کنند باید به استانداردهای اجتماعی خاصی دست یابند، ممکن است تحت فشار زیادی قرار بگیرند. این فشارها می توانند به اضطراب و احساس عدم کفایت منجر شوند.
2. ترس از قضاوت دیگران
   ترس از قضاوت منفی دیگران و اضطراب در موقعیت های اجتماعی، از جمله ویژگی های اختلال اضطراب اجتماعی است. افراد مبتلا به این نوع اضطراب ممکن است از حضور در جمع های اجتماعی و برقراری ارتباط با دیگران اجتناب کنند، زیرا از احتمال قضاوت یا تحقیر شدن می ترسند.

دلایل جسمی و پزشکی اضطراب

1. مشکلات سلامت جسمانی
   برخی از بیماری های جسمی می توانند باعث بروز اضطراب شوند. بیماری هایی مانند مشکلات قلبی، دیابت، تیروئید پرکار یا کمکار، و مشکلات تنفسی می توانند علائم اضطراب را تقویت کنند. همچنین مصرف برخی داروها نیز می تواند به اضطراب منجر شود.
2. نوشیدن بیش از حد کافئین
   مصرف زیاد کافئین، به ویژه در افرادی که حساسیت بیشتری به این ماده دارند، می تواند علائم اضطراب را تشدید کند. کافئین می تواند موجب افزایش ضربان قلب، تنگی نفس و سایر علائم جسمی اضطراب شود.
3. اختلالات خواب
   مشکلات خواب، مانند بی خوابی یا خواب آلودگی مفرط، می تواند به اضطراب منجر شود. کمبود خواب می تواند بر سیستم عصبی تأثیر منفی بگذارد و باعث ایجاد یا تشدید اضطراب شود.

درمان اضطراب

درمان اختلال اضطرابی می تواند ترکیبی از درمان های دارویی، درمان روانشناختی و درمان گیاهی باشد که در اینجا به توضیح هر کدام می پردازیم:

درمان دارویی اختلال اضطرابی

درمان دارویی یکی از رویکردهای مؤثر برای مدیریت اختلالات اضطرابی است. داروهای ضد اضطراب و ضد افسردگی معمولاً به کنترل علائم اضطراب کمک می کنند. در این بخش، به انواع داروها و دسته بندی های مختلف آن ها خواهیم پرداخت.

1. داروهای بنزودیازپین (Benzodiazepines)

بنزودیازپین ها داروهایی هستند که برای درمان اضطراب های حاد و کوتاه مدت استفاده می شوند. این داروها به سرعت اثر می کنند و علائم اضطراب را به سرعت کاهش می دهند به عبارتی برای درمان سریع استرس و اضطراب به کار می روند و داروی ضد اضطراب سریع الاثر هستند، اما مصرف طولانی مدت آن ها ممکن است منجر به وابستگی و اعتیاد شود.

• دیازپام (Diazepam)
• لورازپام (Lorazepam)
• آلپرازولام (Alprazolam)

بنزودیازپین ها معمولاً برای مدیریت اضطراب های شدید و کوتاه مدت مانند حملات پانیک یا اضطراب ناشی از موقعیت های خاص استفاده می شوند.

2. داروهای ضد افسردگی (Antidepressants)

داروهای ضد افسردگی برای درمان اضطراب و افسردگی به کار می روند. این داروها معمولاً برای درمان اضطراب های مزمن و طولانی مدت تجویز می شوند.

الف) SSRI ها (Selective Serotonin Reuptake Inhibitors):
این داروها با افزایش سطح سروتونین در مغز به کاهش اضطراب و افسردگی کمک می کنند. SSRIها برای درمان اضطراب های مزمن بسیار مؤثر هستند. و می توان گفته بهترین قرص ضد استرس و اضطراب هستند.

• سرترالین (Sertraline)
• فلوکستین (Fluoxetine)
• پاروکستین (Paroxetine)
• اس سیتالوپرام( Escitalopram )

ب) SNRI ها (Serotonin-Norepinephrine Reuptake Inhibitors):
SNRIها نیز مشابه SSRIها عمل می کنند، با این تفاوت که علاوه بر سروتونین، نوراپی نفرین را نیز در مغز تنظیم می کنند.

• دولوکستین (Duloxetine)
• ونلافاکسین (Venlafaxine)

این داروها برای درمان اضطراب های عمومی (GAD) و اختلال اضطراب اجتماعی مؤثر هستند.

3. داروهای ضد اضطراب غیر بنزودیازپینی

این داروها برای کاهش اضطراب در کوتاه مدت و بدون خطر وابستگی مورد استفاده قرار می گیرند.

• بوپروپیون (Bupropion): دارویی که به کاهش اضطراب و افسردگی کمک می کند و معمولاً در افرادی که نمی خواهند از داروهای بنزودیازپینی استفاده کنند، تجویز می شود.
• گاباپنتین (Gabapentin): این دارو که معمولاً برای درمان دردهای عصبی و صرع تجویز می شود، به عنوان یک داروی ضد اضطراب نیز شناخته شده است.

4. داروهای ضد اضطراب سریع الاثر

داروهای ضد اضطراب سریع الاثر به طور خاص برای کاهش فوری اضطراب طراحی شده اند و معمولاً در شرایط اضطراب حاد استفاده می شوند.

• آتانولول (Atenolol): یک داروی بتابلاکر که برای کاهش علائم جسمی اضطراب مانند تپش قلب و لرزش دست استفاده می شود.
• کلونیدین (Clonidine): دارویی که معمولاً برای درمان فشار خون بالا استفاده می شود و در کاهش علائم اضطراب مفید است.

درمان های روان شناختی (غیردارویی)

درمان های روان شناختی یکی از مؤثرترین روش ها برای مدیریت اضطراب و کاهش آن است. این روش ها معمولاً شامل درمان های شناختی-رفتاری و سایر تکنیک های روان شناختی هستند که به افراد کمک می کنند تا الگوهای منفی تفکر و رفتارهای اضطرابی خود را شناسایی و تغییر دهند.

1. درمان شناختی-رفتاری (CBT)

درمان شناختی-رفتاری یکی از مؤثرترین و رایج ترین روش های درمان اضطراب است. در CBT، فرد یاد می گیرد که افکار منفی خود را شناسایی کند و آن ها را با افکار منطقی تر و مثبت تر جایگزین نماید. این درمان به فرد کمک می کند تا درک بهتری از موقعیت های اضطرابی پیدا کرده و راه های مقابله با آن ها را یاد بگیرد.

2. درمان مواجهه ای

در این روش، فرد به تدریج با موقعیت ها یا چیزهایی که باعث اضطرابش می شود، مواجه می شود. این درمان معمولاً به افراد کمک می کند تا ترس های خود را در شرایط کنترل شده تجربه کنند و در نتیجه اضطراب خود را کاهش دهند.

3. درمان های مبتنی بر پذیرش و تعهد (ACT)

در این روش درمانی، فرد یاد می گیرد که به جای تلاش برای فرار از اضطراب، آن را بپذیرد و با آن کنار بیاید. این درمان به فرد کمک می کند تا توجه خود را به اهداف و ارزش های خود معطوف کند و نه به احساسات اضطراب آور.

4. تکنیک های آرام سازی

تکنیک های آرام سازی مانند تنفس عمیق، یوگا، مدیتیشن و تصویری سازی می توانند به کاهش اضطراب و ایجاد احساس آرامش کمک کنند. این تکنیک ها می توانند به افراد در کنترل استرس و مدیریت اضطراب کمک کنند.

درمان های گیاهی برای اضطراب

در کنار داروهای شیمیایی و درمان های روان شناختی، درمان های گیاهی نیز به عنوان یک راهکار طبیعی برای کاهش اضطراب شناخته می شوند. این درمان ها به ویژه برای کسانی که به دنبال درمان های طبیعی هستند، مفید هستند. گاها این داروها به شکل قرص گیاهی ضد اضطراب و دلشوره در دسترس هستند.

1. سنبل الطیب (Valerian Root)

سنبل الطیب به عنوان یک آرام بخش طبیعی شناخته می شود و می تواند به کاهش اضطراب و بهبود خواب کمک کند. این گیاه معمولاً به صورت عصاره یا کپسول مصرف می شود.

2. بابونه (Chamomile)

بابونه خاصیت آرام بخشی دارد و می تواند به کاهش اضطراب و استرس کمک کند. این گیاه به ویژه به صورت دمنوش مصرف می شود.

3. آشوگا دا (Ashwagandha)

آشوگا دا یک گیاه دارویی است که به طور سنتی برای کاهش استرس و اضطراب استفاده می شود. تحقیقات نشان داده اند که این گیاه می تواند سطح کورتیزول (هورمون استرس) را کاهش دهد و به تعادل سیستم عصبی کمک کند.

4. گل شب بو (Passionflower)

گل شب بو به عنوان یک داروی طبیعی برای کاهش اضطراب شناخته می شود. این گیاه می تواند به آرامش بدن و ذهن کمک کرده و خواب بهتری را فراهم کند.

5. مقدار مناسب ویتامین ها و مواد معدنی

کمبود برخی از ویتامین ها و مواد معدنی مانند ویتامین ب، ویتامین دی و منیزیم می تواند اضطراب را تشدید کند. مصرف مکمل های مناسب می تواند به کاهش اضطراب کمک کند. گاهی مصرف ویتامین ب برای اضطراب کمک کننده است.

لازم به ذکر است که بسیاری از بیماران مبتلا به اختلال اضطرابی پس از مراجعه به دکتر هادی دلپسند، گزارش بهبودی چشم گیری داشته اند، چرا که ایشان با سال ها تجربه به عنوان روانپزشک و ارائه درمان های نوین، مسیر درمان را هموار می سازند.

نتیجه گیری

اختلال اضطرابی یکی از شایع ترین اختلالات روانی است که می تواند تأثیرات عمیقی بر زندگی فرد بگذارد. این اختلال با مجموعه ای از علائم جسمی، روانی و عاطفی خود را نشان می دهد که می تواند بر کیفیت زندگی فرد، روابط اجتماعی و شغلی او تأثیرگذار باشد. نگرانی مداوم، اضطراب شدید، مشکل در تمرکز، علائم جسمی مانند تپش قلب و تعریق، اختلالات خواب و حساسیت به موقعیت های اجتماعی از جمله علائم رایج این اختلال هستند.

اگرچه اختلال اضطرابی می تواند فرد را در برابر مشکلات زیادی قرار دهد، اما خوشبختانه این اختلال قابل درمان است. درمان های دارویی، روان شناختی و حتی درمان های گیاهی می توانند به فرد کمک کنند تا اضطراب خود را مدیریت کرده و کیفیت زندگی خود را بهبود بخشد. در نهایت، مهم ترین گام در مقابله با اضطراب، شناسایی علائم و دریافت کمک حرفه ای به موقع است.

درک بهتر این اختلال و آگاهی از علائم و درمان های آن می تواند به افراد کمک کند تا زندگی سالم تر و آرام تری داشته باشند. بنابراین، اگر شما یا کسی که می شناسید از اضطراب رنج می برید، توصیه می شود که از مشاوره و درمان های تخصصی بهره مند شوید و از این شرایط رهایی یابید. در صورت نیاز به مشاوره حرفه ای، مراجعه به یکی از بهترین روانپزشک ها مانند دکتر دل پسند می تواند اولین و مؤثرترین قدم برای رهایی از اضطراب و بازگشت به زندگی عادی باشد.